Ok

En poursuivant votre navigation sur ce site, vous acceptez l'utilisation de cookies. Ces derniers assurent le bon fonctionnement de nos services. En savoir plus.

« 2008-02 | Page d'accueil | 2008-04 »

25/03/2008

Le rapport Colombani veut encourager l'adoption nationale (Fr)

Mobiliser les réseaux diplomatiques français, mieux informer les parents, encourager l'adoption nationale : telles sont les principales propositions du rapport sur l'adoption remis à Nicolas Sarkozy.


Rapport sur l'adoption (France).Sa rédaction avait été confiée l'automne dernier à Jean-Marie Colombani, ancien président du directoire du Monde, lui-même père de deux enfants adoptés.

 

Sa mission est partie d'un constat : le déséquilibre entre le nombre de parents ou de futurs parents agréés et le nombre d'enfants réellement adoptés.

 

Il y a ainsi eu 4.000 adoptions en 2007 en France, où 30.000 à 35.000 personnes attendaient de pouvoir adopter.

 

"Il faut tout repenser en fonction de ce quoi être l'intérêt de l'enfant", a déclaré Jean-Marie Colombani lors d'une conférence de presse.

 

Il propose notamment de "rouvrir une voie qui s'est progressivement fermée et qui est l'adoption nationale", en déclin depuis plusieurs années.

 

Comme le souligne le rapport, l'adoption nationale est actuellement limitée aux seuls enfants nés sous le secret et à ceux qui ont fait l'objet d'une déclaration judiciaire d'abandon, soit au maximum 800 enfants par an.

 

Or, il y a en France quelque 2.100 jeunes enfants placés durablement qui pourraient faire l'objet d'un projet d'adoption, ajoute-t-on.

 

Le rapport propose de demander à l'Agence française de l'adoption, créée en 2005, de se pencher sur cette question.

 

Autre piste : une meilleure information des parents sur les exigences des pays concernés et sur la situation particulière des enfants adoptés.

 

EXIGENCES INTERNATIONALES

 

"Un enfant adopté est un enfant traumatisé et ce traumatisme l'accompagne toute sa vie. Il faut que les parents soient notamment préparés à l'adolescence de l'enfant qui sera, par exemple, confronté au racisme ordinaire", a expliqué Jean-Marie Colombani.

 

"Les conditions internationales changent très vite et deviennent infiniment plus exigeantes", a aussi rappelé l'ancien patron du Monde. "Il faut se mettre en accord avec ces exigences si on veut ne pas être largué".

 

Pour écrire son rapport, Jean-Marie Colombani a dit s'être inspiré de pays comme la Suède, l'Espagne et l'Italie "qui placent l'enfant au coeur du dispositif".

 

Les chiffres sont "inquiétants", estime Jean-Marie Colombani, qui rappelle la baisse de 24% du nombre des adoptions internationales depuis 2005, "ce qui n'est pas le cas dans tous les pays européens".

"Il peut y avoir moins d'agréments et en même temps davantage d'adéquation entre les personnes agréées et les enfants adoptés", a-t-il encore expliqué.
"Globalement on doit pouvoir augmenter le nombre d'enfants adoptés". (*)

Le rapport ne se prononce pas sur l'adoption des couples non mariés ou homosexuels.

 

Jean-Marie Colombani a qualifié à titre personnel d'"anomalie" le fait que des couples "pacsés" ne puissent pas adopter et "d'hypocrisie" le fait qu'un célibataire puisse adopter "sauf s'il révèle son homosexualité en cours d'enquête".

L'Elysée précise dans un communiqué que Nicolas Sarkozy "partage pleinement les analyses du rapport, en particulier sur la nécessité de revoir notre organisation en matière d'adoption internationale".

 

Le président a demandé à Jean-Marie Colombani d'évaluer, fin 2009 "la mise en oeuvre des pistes qu'il suggère".

 

(*)  En 2004, Jean-Pierre Raffarin, alors premier ministre, avait affiché la volonté de doubler le nombre d'adoptions en France en trois ans.


Source : Reuters

Télécharger le rapport

 

A lire aussi :

 

-> L'adoption en Europe : à quel prix ?
. "Terre des hommes" pointe les lacunes législatives des pays d'accueil.
. L'organisation fustige en particulier l'adoption privée.
. "Souvent, les parents ne sont pas conscients qu'ils sont piégés dans des situations de trafic d'enfants."

-> Dire la vérité sur l’adoption
Les droits des enfants vus par un juge des enfants, Jean-Pierre Rosenczveig.

-> "On ne va pas inventer les enfants adoptables !"
Marie-Hélène Theurkauff, membre de l'association Enfance et Familles d'adoption, et Christiane Sébenne, en charge de la communication et membre du conseil d'administration de l'association, expliquent que la chute de l'adoption est due davantage à la baisse du nombre d'enfants adoptables qu'à un dysfonctionnement du système.

-> Réjouissons-nous : il n’y a pas d’enfants adoptables !
Le rapport Colombani sur l’adoption a donc été remis le 19 mars au président de la République. Il est jugé comme sévère sur notre dispositif tant national qu’international. 32 propositions sont avancées pour apporter reméde. Le constat est intéressant quand la loi du 4 juillet 2005 abondant avec le discours du premier ministre Raffarin ambitionnait de doubler le nombre d’adoption. Las !

-> AFA. « Ne pas tout casser »
L’existence et le fonctionnement de l’Agence française de l’adoption (AFA), ont été remis en cause par le rapport Colombani. Sa directrice générale, Laure de Choiseul, s’explique.

-> L’AFA critique le rapport Colombani
Laure de Choiseul, directrice de l'Agence française pour l'adoption (AFA) a jugé le 20 mars 2008 le rapport Colombani sur l'adoption, "peu réaliste", "technocratique", "démagogique", et risquant de "déconcerter les pays d'origine des enfants adoptés". La directrice de l'AFA, organisme public créé par la réforme de 2005 et cible de critiques sévères de la part de l'ancien patron du Monde, juge "peu réaliste" de penser qu'"en réorganisant tout, le nombre d'adoptions internationales va progresser. On s'est fait piéger une première fois", dit-elle, avec la "promesse" du gouvernement en 2005 de doubler les adoptions. "Cela avait plombé le débat, on ne sait pas si c'est par démagogie ou méconnaissance que M. Colombani tient ce propos, mais des personnes très autorisées s'accordent à dire qu'on va vers une diminution du nombre d'adoptions internationales".

Niet meer betalen voor adoptie - Ne plus payer pour l'adoption

Pien Bos, docent Radboud Universiteit Nijmegen, onlangs gepromoveerd op een onderzoek naar adoptie in India.

 
De financiële prikkel houdt de handel in kinderen in stand. Zo krijgt een verantwoorde adoptie geen kans.

Ouders betalen de adoptiebureaus voor de kosten.

 

Regelmatig is er ophef over adoptie. Vorige week berichtte Trouw over kinderen in China die van hun ouders zouden zijn afgepakt om ter adoptie aan gretige bemiddelende organisaties te worden verkocht. Minister van justitie Hirsch Ballin wil hierover opheldering, want adoptie is bedoeld als laatste redmiddel voor een kind in nood. Dat betogen ook de officiële Nederlandse adoptieorganisaties die bemiddelen tussen buitenlandse adoptieorganisaties en Nederlandse adoptieouders. Het mag niet zo zijn dat kinderen verhandeld worden. Dat idee roept over de gehele wereld verontwaardiging op en het verbod op kinderhandel wordt ondersteund door internationale verdragen.

 

Nederlandse adoptieorganisaties reageren verontwaardigd op de berichten. Met woorden als ’gruwelijk’ en ’schokkend’ nemen zij afstand van dergelijke praktijken. ’Wij zijn anders’ impliceren zij hiermee, want organisaties met een adoptievergunning willen niet met kinderhandel geassocieerd worden. En vervolgens bevechten zij hun integriteit door hun dagelijkse praktijk te verhullen achter een rookgordijn van politiek correcte termen. Termen waarmee de belangrijkste component, de geldstroom, wordt verhuld.

 

Betekent betalen voor een kind niet hetzelfde als kinderhandel? En adoptieouders betalen organisaties voor een kind. Vaak het liefst zo jong en gezond mogelijk, maar voor sommigen is ook een ouder kind met een lichamelijke handicap, een medisch probleem of een verstandelijke of emotionele ontwikkelingsachterstand van harte welkom.

 

Belang van een kind of niet, de adoptieouders zijn klanten en de kinderen het product waar mensen met een kinderwens graag, verschillend per land en per organisatie, ongeveer 10.000 à 15.000 euro voor betalen.

 

Dit klinkt nu politiek incorrect. Maar 35 jaar geleden was het geen probleem dat er op deze manier geld van rijk naar arm stroomde. In de jaren zeventig, toen interlandelijke adoptie op gang kwam, was iedereen het daarmee eens. Daar waren kinderen in tehuizen waar de ouders niet voor konden, of in onze ogen niet voor wilden, zorgen. Hier waren echtparen die dolgraag een kind wilden, of wilden redden. Hoe meer kinderen daar weg waren hoe beter. Wij dachten oprecht dat we het beter wisten.

 

Maar het debat verschoof in de jaren negentig. Er begon iets te schuren. Deugde de huidige adoptiepraktijk wel? In plaats deze vraag hardop te stellen, traden er ingewikkelde verdedigende mechanismen in werking. Medewerkers van adoptieorganisaties ontwikkelden strategieën om de verwarring die ontstond, te sussen. Zij bedachten termen die de financiële componenten en de soms tegengestelde belangen verhulden. In de formele communicatie werd bijvoorbeeld het belang van het kind steeds meer benadrukt en in de beleidsnotities kwamen politiek correcte boodschappen. Ik heb daar, toen ik zelf nog bij een adoptieorganisatie werkte, actief aan mee geschreven.

 

Later vond ik het bevrijdend om te schrijven over moeders die geholpen moesten worden om, als het enigszins kon, voor hun eigen kinderen te kunnen zorgen. Ik geloofde in deze visie, zoals die zelfs werd vastgelegd in het Haags Adoptieverdrag.

 

Maar de dagelijkse praktijk op het bureau bestond uit andere bezigheden. Er stonden adoptieouders op de wachtlijst, er waren aankomsten, er werden kanalen gesloten, dus er werden nieuwe kanalen geopend. Logisch, want als er geen kinderen zouden komen, zou het bestaan van de organisatie bedreigd worden. Dus onze eigen zekerheid. Want uiteindelijk betaalden adoptieouders ons werk: leuk werk, mooi werk ook, waar mensen bewondering voor hadden. Want we waren bezig met het redden van kinderen. Toch?

 

Adoptieouders betalen adoptieorganisaties in Nederland voor een kind. Deze organisaties betalen op hun beurt weer organisaties in India, China of waar dan ook, voor kinderen. Die organisaties moeten concurreren met andere bemiddelende organisaties en betalen ’leveranciers’ voor een kind.

 

Ook in India krijgen ’doorverwijzers’ die in ziekenhuizen en abortusklinieken werken een fikse financiële tegemoetkoming onder het mom van onkosten- of reiskostenvergoeding. Uiteindelijk worden ouders, of alleenstaande moeders, beïnvloed, geleid, gemanipuleerd, of domweg gedwongen hun kind af te staan.

 

Bureaukosten, non-profit, onkostendekkend, hoe verhullend de termen ook zijn, medewerkers hier en daar verliezen hun baan als bemiddelingen uitblijven. Zo komen zij steeds meer in een spagaat tussen politiek correct handelen en de dagelijkse praktijk. De manier waarop interlandelijke adoptie decennia geleden vorm werd gegeven is ingehaald door de tijd en doet een beroep op de integriteit van individuen die afhankelijk zijn van bemiddelingsgeld. Dat is onzuiver en oneerlijk.

 

Autoriteiten in Nederland, maar ook in zendende landen, laten af en toe koppen rollen door vergunningen in te trekken en individuen te veroordelen. Dit wekt de suggestie dat alles onder controle is en impliceert dat bij de rest alles in orde is.

 

Maar de aanzuigende werking blijft bestaan. Met dit verschil dat de bemiddelaars er steeds beter in bedreven raken om de mechanismen te verhullen. Nu dit gegeven bekend is, kan geen enkele adoptieorganisatie en ook geen enkele overheid hier meer omheen.

 

De financiële prikkel moet er volledig uit. Geen geld, geen handel. Als dit wordt vastgelegd in een internationaal adoptieverdrag, verdwijnt de glijdende schaal, worden procedures controleerbaar en krijgt ethisch verantwoorde adoptie kans van slagen. Maar als adoptieouders niet meer per kind mogen betalen, waar moet dan het geld vandaan komen? En wat zijn de consequenties daarvan? Ik hoop dat die discussie op gang komt.

 

Natuurlijk, als Nederland hier alleen in staat, zal geen zendend land hier om malen en zal de stroom kinderen zich verplaatsen naar landen die wel bereid zijn om de geldstroom tussen adoptieouder en adoptiekind in stand te houden. Dat neemt niet weg dat Nederland met twee adoptiehoogleraren een vooraanstaand kennisgenererend land is. Een voortrekkersrol lijkt daarmee op zijn plaats.

 

Bron : Trouw

 

En bref

Le stimulus financier maintient le commerce d'enfants en l'état. Tel quel, l'adoption éthiquement responsable n'a aucune chance.
L'incitant financier doit disparaître. Pas d'argent, pas de commerce.

11/03/2008

Adoptions en Chine. Les autorités enlèveraient les enfants de leurs parents.

471379203.jpgWeer ophef rond adoptie uit China. Overheid zou kinderen weghalen bij ouders.

Er zijn aanwijzingen dat de Chinese overheid kinderen afpakt om de één-kindpolitiek af te dwingen. Soms worden deze kinderen geadopteerd door westerse stellen.

 

De 7-jarige Zeng Hong uit de Chinese provincie Hunan heeft een tweelingzus. Maar zij en haar ouders hebben geen idee waar het meisje is. In april 2002 werd Zengs zusje namelijk afgepakt door een ambtenaar, omdat haar ouders de boete niet konden betalen. Die boete vloeit voort uit de één-kindpolitiek, die het aantal kinderen beperkt dat Chinese echtparen mogen krijgen.

 


De ouders van het afgepakte meisje vertellen hun verhaal vanavond in het tv-programma ’Netwerk’. Toen vader en moeder later alsnog het boetebedrag bij elkaar hadden gespaard, eisten ze hun dochter terug. Maar de lokale overheid zei dat het kind in het buitenland geadopteerd was en onvindbaar zou zijn.

 

Netwerk’ kreeg nog twee andere Chinese paren voor de camera, met een vergelijkbare geschiedenis: ook hun (klein)kind werd afgepakt door iemand van het bureau voor gezinsplanning. Die bracht het onder in het Shaoyang Social Welfare Institute in Hunan, waar vanuit het vermoedelijk werd geadopteerd door een buitenlands stel. Zonder instemming of medeweten van de ouders.

 

Twee Nederlandse adoptieorganisaties deden in 2003 zaken met het Shaoyang kinderhuis. Via Wereldkinderen kwamen er zeven kinderen uit dit tehuis naar Nederland, via Meiling tien. Het is niet gezegd of bewezen dat het in deze gevallen om afgepakte kinderen gaat.

 

Vorig jaar berichtte Trouw over een ander adoptieschandaal in de provincie Hunan: kinderhandelaren verdienden er jarenlang grof geld met de verkoop van vermoedelijk vele honderden kinderen. China heeft steeds verzekerd dat er geen verhandelde kinderen in Nederland terecht zijn gekomen.

 

Het is echter zeer de vraag wat deze Chinese verklaringen waard zijn, zegt adoptiedeskundige René Hoksbergen: „China wil z’n gezicht niet verliezen, helemaal niet met de Olympische Spelen in het vooruitzicht.” Hij noemt de getuigenissen van de drie Chinese paren in ’Netwerk’ schokkend en vindt dat Nederland de adoptie van Chinese kinderen moet opschorten. „Er is gerede twijfel over de betrouwbaarheid van de Chinese overheid. Daarom moet Justitie de moed hebben om te zeggen: we gaan dit eerst tot de bodem uitzoeken”, aldus René Hoksbergen.

 

Bron : Trouw - deVerdieping

 

Résumé

 

Les Pays-Bas obtiennent des enfants adoptés d'un foyer chinois par des enfants qui sont pris à leurs parents. Les enfants sont retirés à leurs parents suite à la politique chinoise de l'enfant unique. Selon le journaliste d'investigation Deng Fei, ces enfants sont tombés dans les chaînes de l'adoption. Netwerk a effectué une enquête concernant les adoptions de la province chinoise d'Hunan.
ChristenUnie veut un débat urgent avec le ministre Hirsch Ballin de la Justice au sujet de cette affaire et estime que les adoptions venant de la Chine doivent être suspendues.

 

Ina Hut, directrice de l'organisme d'adoption Wereldkinderen, dit qu'il n'est pas exclu que des enfants enlevés soient aussi arrivés aux Pays-Bas. Les organisations d'adoptions aux Pays-Bas sont préoccupées depuis plusieurs années au sujet de la Chine. Mais elles, n'obtiennent pas d'informations du CCAA, l'organe d'adoption central de la Chine.

 

En mai 2006, le ministère de Justice avait déjà demandé à la Chine des clarifications lorsque le grand scandale des trafics d'enfants d'Hunan fut découvert. Le gouvernement chinois répondi qu'il n'est seulement question d'erreurs de procédures et qu'aucun enfants n' ont été envoyés vers les Pays-Bas. Ceci ressort du rapport de la visite de la délégation de Justice, que Netwerk dispose. Mais, selon le journaliste Deng Fei et l'avocat des commerçants soupçonnés de trafic d'enfants, les propos rassurants du gouvernement chinois ne sont pas exacts : il s'agirait de centaines et voir jusqu'à des milliers d'enfants qui sont enlevés, négociés, commercialisés.

 

"Il est permis de s'interroger sur la valeur de ces déclarations chinoises", affirme René Hoksbergen, expert en adoption internationale.
"La Chine ne veut pas perdre la face, surtout pas alors que les Jeux Olympiques sont en vue. Les témoignages des trois couples chinois à Netwerk sont  choquants, j'estime que les Pays-Bas devraient suspendre les adoptions d'enfants chinois. Il y a un doute raisonnable quant à la fiabilité des autorités chinoises. C'est pourquoi la Justice doit avoir le courage de dire: nous allons d'abord enquêter pleinement sur cette affaire ", selon Hoksbergen.

 

 

A lire aussi

 
-> Les enfants perdus de la Chine.
Sur les milliers d'enfants enlevés en Chine, beaucoup sont adoptés par des étrangers
Traduction de "China's Lost Children" paru à ABC News. Fabriquée en Corée

->  Adoptions chinoises dans l'actualité, de Fabriquée en Corée

->  Bébés volés en Chine, Doctissimo forum grossesse

->  China - Breaking News on Intercountry Adoption, de Roelie Post

-> UAI standpunt in zake Netwerk uitzending van 11 maart 2008

06/03/2008

Verzoeken om adopteren van kind gedaald

815584625.jpgHet aantal mensen dat een kind wil adopteren is voor het eerst in jaren gedaald. Deden in 2006 nog 3.197 Nederlandse stellen een aanvraag voor een adoptiekind, vorig jaar waren dat er maar 2.491.

 

Dit blijkt uit cijfers van de centrale organisatie die adoptieouders screent, de Stichting Adoptievoorzieningen.

 

De daling markeert een kentering omdat het aantal adoptieverzoeken tot vorig jaar structureel steeg. Steeds meer stellen kozen voor adoptie omdat ze ongewild kinderloos leken te blijven.

 

Als waarschijnlijke verklaring voor de daling voert een woordvoerder van de Stichting Adoptievoorzieningen aan dat het langzaamaan bekend wordt dat het steeds moeilijker is om een kind te adopteren, zeker als het om een gezond kind gaat. Vorig jaar lukte het om die reden minder Nederlandse ouders een kind te adopteren (782) dan in 2006 (816). Dat aantal daalt al een paar jaar gestaag.

 

Er zijn steeds minder kinderen beschikbaar voor adoptie in de landen waar Nederland traditioneel banden mee heeft op dit gebied. Bijna de helft van de kinderen die momenteel in het buitenland wordt geadopteerd, komt uit China (362 in 2006). Maar China krijgt uit steeds meer landen adoptieverzoeken; in twee jaar tijd is het aantal verdubbeld tot 24.000. Daarnaast is China beleid gaan voeren om adoptie in eigen land te stimuleren, zo schreef minister Hirsch Ballin (Justitie) vorig jaar aan de Tweede Kamer.

 

De Volksrepubliek China verwacht ook steeds minder adoptiekinderen te leveren omdat meer ouders in staat zijn zelf voor hun kind te zorgen doordat veel Chinezen welvarenden worden. Het land beleeft de laatste jaren een zeer grote economische groei.

 

De zogeheten ‘vergunninghouders’, particuliere organisaties die bemiddelen tussen het gezin en de weeshuizen in  het buitenland, zijn op zoek naar andere landen om adoptiebanden mee aan te gaan.

 

Bron : NRC Handesblad

 

 

03/03/2008

Réflexions sur le devenir de l’adoption internationale. Jacqueline Rubellin-Devichi.

HeurtsBonheurAdoption.jpg

Jacqueline Rubellin-Devichi Professeure émérite de l’Université de Lyon, Présidente de l’Association française de recherche en droit de la famille.
Concernant l’adoption internationale, elle a notamment publié “L’adoption à la fin du XXe siècle” in Le droit privé à la fin du XXe siècle, Études offertes à P. Catala, Litec 2001, p. 341 ; “L’adoption internationale et l’intérêt supérieur de l’enfant”, JCP 1999, G, I, 160, chron. Dr famille.



Résumé


Dans cet article, l’auteure explique que les dispositifs juridiques sur lesquels repose l’adoption internationale ont atteint un tel degré de complexité que toutes les velléités de réforme ont été jusqu’à présent vouées à l’échec. Après en avoir examiné les raisons, elle pointe du doigt la situation inique des enfants provenant de pays d’origine qui prohibent l’adoption et qui ne peuvent, malheureusement, au regard du droit français, être adoptés en France. À l’aide d’exemples, l’auteure souligne également que les professionnels du secteur ne sont pas toujours suffisamment outillés pour affronter l’enchevêtrement des textes en la matière. Toutefois, un espoir de remise en ordre pourrait venir des institutions internationales qui font valoir les droits de l’enfant.


Source : CAIRN.

01/03/2008

La voix des adoptés (France)

En avril 2005, Elsa et Céline - adoptées françaises d'origine péruvienne ayant un parcours similaire - créaient l'association "La Voix des Adoptés".

Voici l'adresse du site officiel :
http://www.lavoixdesadoptes.com/

"Parce que les adoptés doivent s'exprimer !"

761541295.jpg

Echanges, rencontre, partage, écoute, conseils entre adoptés, avec les parents adoptifs.
Parler de son expérience et de sa vision de l'adoption, savoir écouter celle des autres.
Se rapprocher de ses origines : s'y préparer ? Comment ? Pourquoi ?

Adopté, parent adoptif, famille, ami adopté ...
Ensemble construisons l'adoption de demain.

 

D'autres associations actives en Europe:

- United Adoptees International News

The UAI wants to initiate a worldwide dialogue whereby adoption, the position of adoptees and children rights are the center point of developing social, political and cultural policies. The UAI wants to participate, and if necessary, enforce influence on the (adoption) society where the rights and lives of adoptees and children are endangered.


- United Adoptees International

De UAI Nederland is een organisatie die actief is op het gebied van (interlandelijk) adoptie. Zij participeert in vraagstukken die het maatschappelijke, politieke en culturele hart raken met betrekking tot adoptie. Haar beleid kenmerkt zich door drie pijlers: Bewustzijnswording, Ontwikkeling en Verandering van het adoptieveld in al haar facetten, met name daar waar de rechten en belangen van kinderen en geadopteerden in het gedrang komen.

 

"Adoptie is lang niet zo goed als velen denken", Hilbrand Westra.

964531200.jpgVloeiend Fries spreekt hij, en nauwelijks Koreaans: Jung Woon Seok (38), alias Hilbrand Westra, groeide op in een Fries gezin met acht adoptiekinderen. Maar over adoptie is hij zeer kritisch.

 

Bij (aspirant-)adoptieouders is hij niet erg populair, weet Hilbrand Westra. Dat komt door de ongemakkelijke vraag die hij ze voorhoudt: is adoptie wel in het belang van het kind?

 

Het antwoord is vaak ’nee’, denkt Westra, die in 2006 United Adoptees International oprichtte, een organisatie van volwassen geadopteerden. Die boodschap draagt hij ook uit in krantenartikelen en radio- en tvinterviews. Zijn kritische stem klinkt steeds luider in het Nederlandse adoptiedebat.

 

„Ik raak adoptieouders in de kern van hun wezen”, zegt Westra. Niet dat hij dat beoogt: „Dat ik ze kwets, is een onbedoeld bijeffect.” Wat hij wel wil, is een open en eerlijk debat over de keerzijde van internationale adoptie. Over kinderroof en kinderhandel bijvoorbeeld, over de zwakke positie van afstandsmoeders, of over legale adoptie als lucratieve markt.

 

Over dergelijke thema’s heeft Westra, die bevlogen en snel spreekt, een indrukwekkende kennis. Onderzoeken, cijfers, boektitels, namen van buitenlandse adoptiedeskundigen – hij schudt ze zo uit zijn mouw. Zijn brood verdient hij als zelfstandig bedrijfsadviseur, maar zijn hart ligt bij het onbezoldigde adoptiewerk waaraan hij al vele jaren wekelijks zo’n twintig uur besteedt.

 

De bron van Westra’s vurige interesse is natuurlijk zijn eigen biografie. Als Jung Woon Seok werd hij geboren in Korea, als jongste telg (zo hoorde hij pas veel later) in een samengesteld gezin van acht kinderen. ’Watersteen’ betekent zijn Koreaanse naam, maar ook ’bergtop omgeven door wolken’. Dat beeld past goed bij hem, zegt Westra: „Er zit in mij een standvastige, zakelijke kant, maar ook iets zachts.”

 

Zijn Friese naam kreeg hij op vierjarige leeftijd, toen hij in 1973 ter adoptie werd gesteld. Samen met zijn zusje belandde de kleine Watersteen in Nederland bij het gereformeerde echtpaar Westra, dat hem Hilbrand noemde.

 

Wat volgde is een oer-Hollandse jeugd in een ongewoon Fries gezin, waarin na Hilbrand en zijn zusje nog zes adoptiekinderen werden opgenomen: nog één uit Zuid-Korea, twee kinderen uit Indonesië en drie uit Brazilië. Deze bonte kinderstoet leerde schaatsen, bezocht de compleet witte dorpsschool, las thuis Trouw en de Friese bijbel. Over adoptie werd nauwelijks gepraat.

 

„Ik was me er wel bewust van dat ik anders was, maar ik had daar geen reflectie op”, zegt Westra. Zijn ouders wisten weinig over Korea of de achtergrond van hun andere kinderen. Pas toen Westra het huis verliet om te gaan studeren, rezen er prangende vragen: wie ben ik en waar kom ik eigenlijk vandaan?

 

Hierover probeerde Westra met zijn adoptieouders te praten, maar dat lukte niet tot zijn spijt. Inmiddels heeft hij het contact met hen verbroken, en daarmee ook de relatie met zijn adoptiebroers en -zussen, die zich solidair met hun Friese ouders verklaarden. Anders dan hij, zien zij adoptie niet als een complex probleem maar als een ’heilige’ of ’levensreddende’ daad, zegt Westra. „Ik denk ook dat ze het pijnlijk vinden om me te ontmoeten, want met mij kun je het onderwerp ’adoptie’ niet vermijden.”

 

Als twintiger ondekte Westra op eigen houtje dat zijn adoptiedossier – zijn voorgeschiedenis in Zuid-Korea, te boek gesteld door het kindertehuis aldaar – niet klopte. Hij bleek biologische broers en zussen te hebben van wie hij geen weet had, en zijn gezin van herkomst stak sowieso anders in elkaar dan hij dacht. Maar Westra schrok daar niet meer zo van: „Ik had toen al zo vaak meegemaakt dat adoptiedossiers niet klopten. Mijn verhaal was gewoon het zoveelste bewijs.”

 

Een bewijs van het feit dat adoptie veel complexer is dan je op het eerste en tweede gezicht denkt, zegt Westra. Levensverhalen, zo weet hij nu, worden herzien uit schaamte, slordigheid, onwetendheid of winstbejag. Voor Westra is zijn eigen gefalsificeerde biografie ook een illustratie van de naïviteit van de adoptiebemiddelaar: „Ik ben geadopteerd via de voorloper van Wereldkinderen, maar die zette nooit ook maar één vraagteken bij de dossiers.”

 

Het was de tijd van schrijver Jan de Hartog, een van de eerste adoptievaders in Nederland, zo kan als verzachtende omstandigheid worden aangevoerd. Die deed in het tv-programma ’Mies en scène’ van Mies Bouwman een emotionele oproep tot adoptie: ieder kind dat gered kan worden, is er één, zo was het heersende idee.

 

Anno 2008 lijkt die naïviteit verdwenen, komen er geregeld misstanden in het nieuws en is adoptie een wijdverbreid internationaal fenomeen dat z’n goede imago langzaam aan begint te verliezen. Maar volgens Westra is de ’adoptiemythe’, zoals De Hartog die als eerste verkondigde, nog steeds dominant: „Veel moderne adoptieouders zijn net zo naïef als de ouders van toen. Ze sluiten hun ogen voor de harde werkelijkheid.”

 

In die werkelijkheid, gezien door Westra’s ogen, reizen er jaarlijks 40.000 kinderen uit zogeheten kansarme landen naar hun adoptieouders in het rijke Westen. Zij ondernemen die reis in de eerste plaats om de kinderwens van hun aanstaande nieuwe vader en moeder: „Adoptie is een leverancierskwestie geworden, en geen hulp- of redmiddel.”

 

Westra plaatst kritische kanttekeningen bij alle facetten van het adoptieproces. Bij het geld dat ermee gemoeid is en dat het kinderaanbod volgens hem dus vergroot: „De weeshuizen zijn onder andere zo vol vanwege de vele adoptieaanvragen.” Bij de motieven van adoptieouders: „Als ze zo graag kinderen willen helpen, waarom nemen ze dan geen Nederlands pleegkind?” Bij hun westerse arrogantie: „Veel adoptieouders denken toch dat speelgoed en weelde bijdragen aan geluk.”

 

Bij het beeld van het arme weeskind dat nergens anders terechtkan: „Het is vaak onduidelijk of zogenaamde wezen of vondelingen ook echt zonder ouders zijn.” En bij de moeder die, bijvoorbeeld uit geldnood, wel afstand van haar kind ’moest’ doen: „We vinden in Nederland tegenwoordig dat vrouwen hun kind beter niet kunnen afstaan. Waarom keuren we dat bij buitenlandse vrouwen dan wel goed?”

 

Tot slot betwijfelt Westra of het voor kinderen wel zo goed is om in een totaal andere cultuur door adoptieouders te worden opgevoed: „Waarom denk je dat volwassen geadopteerden zelf zelden kinderen willen adopteren? Ik vind dat je alles op alles moet zetten om een kind bij zijn ouders te laten. Je moet het niet lostrekken van zijn oorspronkelijke basis.”

 

Zo kan Westra uren doorgaan, op zakelijke toon, terwijl hij zijn betoog met cijfers en feiten lardeert. Toch vindt hij zichzelf geen ’strijder tegen adoptie’, zoals adoptieouders hem op internetforums wel noemen. Voor sommige kinderen, die echt geen ouders, familiebanden en vangnet meer hebben, kan adoptie volgens Westra wél een laatste redmiddel zijn. „Ik voer geen strijd”, zegt hij. „Ik wil alleen de waarheid boven tafel.”

 

Aan die tafel zit hij nu geregeld, als voorzitter van United Adoptees International, met beleidsmakers en werkers in het adoptieveld. Hij is zich ervan bewust dat hij in die overleggen waarschijnlijk maar een klein deel van de 36.000 volwassen geadopteerden in Nederland vertegenwoordigt. Veel geadopteerden zijn loyaal aan hun adoptieouders, en dat is logisch, zegt Westra: „Je wilt als kind niet ondankbaar zijn. Je adoptieouders hebben je toch alles gegeven wat je nodig had?”

 

Het is overigens ook heel begrijpelijk en prima als volwassen geadopteerden zich níet met het vraagstuk van adoptie willen bezighouden, vindt Westra: „Want wie wel op zoek gaat naar het conflict in zichzelf, betaalt een hoge prijs: relaties worden verbroken, mensen raken hun banen kwijt.”

 


United Adoptees International

In het debat over internationale adoptie ontbrak tot voor kort één stem, zegt Hilbrand Westra: die van de volwassen geadopteerde. Terwijl deze juist heel waardevolle informatie kan verstrekken over bijvoorbeeld de effecten van adoptie. Daarom richtte Westra, zelf geadopteerd, in 2006 een organisatie op voor volwassen geadopteerden: United Adoptees International (UAI, zie voor informatie de website
www.uai-nl.blogspot.com). De UAI beschouwt adoptie niet als de oplossing van een probleem, maar als een probleem op zichzelf.

 

Bron : Trouw